«تمامي كالاها و خدمات اين فروشگاه، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است.»

کله پاچه در آش چوپا، رسم شب یلدا

در ایران و سرزمین‌های هم‌فرهنگ مجاور، از شب آغاز زمستان با نام «شب چله» یا «شب یلدا» نام می‌برند که همزمان با شب انقلاب زمستانی است. به دلیل دقت گاهشماری ایرانی و انطباق کامل آن با تقویم طبیعی، همواره و در همه سال‌ها، انقلاب زمستانی برابر با شامگاه سی‌ام آذرماه و بامداد یکم دی‌ماه است. هر چند امروزه برخی به اشتباه بر این گمانند که مراسم شب چله برای رفع نحوست بلندترین شب سال برگزار می‌شود؛ اما می‌دانیم که در باورهای کهن ایرانی هیچ روز و شبی، نحس و بد یوم شناخته نمی‌شده است. جشن شب چله، همچون بسیاری از آیین‌های ایرانی، ریشه در رویدادی کیهانی دارد.

شب یلدا

خورشید در حرکت سالانه خود، در آخر پاییز به پایین‌ترین نقطه افق جنوب شرقی می‌رسد که موجب کوتاه شدن طول روز و افزایش زمان تاریکی شب می‌شود. اما از آغاز زمستان یا انقلاب زمستانی، خورشید دگرباره بسوی شمال شرقی باز می‌گردد که نتیجه آن افزایش روشنایی روز و کاهش شب است. به عبارت دیگر، در شش‌ماهه آغاز تابستان تا آغاز زمستان، در هر شبانروز خورشید اندکی پایین‌تر از محل پیشین خود در افق طلوع می‌کند تا در نهایت در آغاز زمستان به پایین‌ترین حد جنوبی خود با فاصله ۵/۲۳ درجه از شرق یا نقطه اعتدالین برسد. از این روز به بعد، مسیر جابجایی‌های طلوع خورشید معکوس شده و مجدداً بسوی بالا و نقطه انقلاب تابستانی باز می‌‌گردد. آغاز بازگردیدن خورشید بسوی شمال‌شرقی و افزایش طول روز، در اندیشه و باورهای مردم باستان به عنوان زمان زایش یا تولد دیگرباره خورشید دانسته می‌شد و آنرا گرامی و فرخنده می‌داشتند.

در شهربابک نیز همچون دیگر نقاط ایران  شب یلدا شبی به یاد ماندنی و گرامی می باشد . شهربابکی ها که این شب را شب چله می نامند برای برگزاری آن آداب و رسوم خاص خود را دارند . یکی از این رسوم پختن آش جوبا در شب چله می باشد که هنوز هم این کار انجام می شود . پختن جوبا و یا همان آش جو علاوه بر شب چله در شب اسفند هم طرفداران بسیاری دارد و بسیاری از خانواده ها در شب اسفند دیگ جوبا را بار می گذارند . واما روش پختن جوبا  به این ترتیب بود که زنان مقداری جو محلی ( جو ترش) که توسط کشاورزان شهربابکی کاشته می شد بمدت نیم تا یک ساعت در آب می ریختند تا خیس بخورد . سپس جو را از آب بیرون آورده و بر روی پارچه ای پهن می کردند تا آب آن گرفته شود و بعد آنرا در هاونگ سنگی و یابه اصطلاح شهربابکی ( جوقن) می ریختند و با کوبیدن آن در مرحله اول پوست آنرا می گرفتند و سپس در مرحله دوم با کوبیدن مجدد ، دانه های جو به دو نیم شده و آماده می شدند . سپس بعد از تهیه آتش در اجاق خانه دیگ مسی را برروی اجاق گذاشته و جوهای    کوبیده   شده را به همراه مقداری آب در دیگ    می ریختند و بعد با اضافه کردن شلغم ، چغندر ، کله پاچه و شکمبه ( سیرابی)  گوسفند  و یا قلم شتر ، نمک و سایر ادویه های مورد نیاز ، جوبا آماده پختن می شد . دیگ مسی تا موقعی که ساکنین خانه در شب یلدا بیدار بودند هرچند مدت یکبار هم زده می شد تا بصورت یکنواخت پخته شود و از ته نشین شدن دانه های جو در ته دیگ جلوگیری شود و وقتی هم موقع خواب فرا می رسید در دیگ را می گذاشتند تا صبح با شعله کم آتش اجاق خوب جا بیفتد . و صبح زود جوبا آماده خوردن بود . و معمولا” رسم بود ابتدا مقداری از آش بین همسایه ها و فامیل توزیع می شد و سپس بقیه آن به مصرف خانواده می رسید . و چون این آش زود خراب نمی شد معمولا” تا دو و یا سه روز قابل خوردن بود . و اقعا” بعد از خوردن آنهمه آجیل وتخمه در شب یلدا آش جوبا تنها چیزی بود که همه با جان ودل می خوردند .

امروز هم هنوز آش جوبا در شهربابک پخت می شود با این تفاوت که جای دیگ های مسی و اجاق آتش را گاز و ظروف روی آمده و باعث شده کمی از خوشمزگی آش بکاهد .

از دیگر اداب و رسوم شهربابک در شب یلدا جمع شدن فامیل در کنار هم می باشد . در گذشته که فامیل و خانواده کوچکتر بودند معمولا پاتوق همه شب یلدا خانه پدر بزرگ و مادر بزرگ ها بود . امروز عده ای خانه پدر بزرگ را ترجیح می دهند و عده ای دیگر شب یلدا را نوبت بندی کرده اند  . به این ترتیب که فامیل های نزدیک یک خانواده در شب یلدا دور هم جمع شده و برای مراسم شب یلدا در سال آینده بین فامیل قرعه کشی مینمایند و قرعه بنام هرکس که افتاد میزبان شب یلدا مشخص خواهد شد .

در شهربابک معمولا” به غیر از هندوانه معمولا” از خوارکی های محلی مانند  انار ،سنجد ، تخمه آفتاب گردان و کدو ، مغز بادام وگردو و آجیل های بازاری مانند کشمش و خرما استفاده می شود .

سرگرمی مردم هم بیشتر بازی های محلی ، مشاعره ، و گه گاهی هم سرک کشیدن به دنیای سیاست و گفتگو در مورد مسایل روز جامعه می باشد .

بدون دیدگاه

بدون دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>